AIAS en Basis & Beleid brengen vernieuwing medezeggenschap in kaart.

10/12/2017 - door Evert Smit

Het Amsterdams Instituut voor Arbeidsstudies (AIAS) van Amsterdam en
Basis & Beleid voeren in opdracht van het Instituut GAK een onderzoek uit naar recente projecten voor vernieuwing van de medezeggenschap.

Het initiatief voor dit project kwam van de SER. Deze heeft als wettelijke taak om de medezeggenschap te bevorderen. Hiervoor is door de SER, na de opheffing van de subsidies voor opleiding en training van de OR (en het GBIO die deze verdeelde) in 2013, de Commissie Bevordering Medezeggenschap (CBM) ingesteld. In oktober 2013 organiseerde de commissie een congres over vernieuwing van de medezeggenschap. De conclusie was: ‘medezeggenschap moet breder en moderner’. Genoemd onderzoek moet dit in beeld gaan brengen.

Bij vernieuwing van medezeggenschap zijn diverse thema’s te onderscheiden. In de eerste plaats zijn er de laatste jaren veel experimenten met nieuwe vormen van medezeggenschap. Deze zijn vooral gericht op het versterken van de betrokkenheid van de achterban en gaan vaak samen met vormen van directe participatie, digitale communicatie en andere werkvormen. Dit betreft doorgaans het terrein van de organisatieontwikkeling en niet de belangenbehartiging of strategische besluitvorming waar de OR uiteraard ook een taak heeft. Bij dit type projecten is vaak het probleem dat er geen heldere doelstellingen zijn geformuleerd bij de start. Dit maakt het lastig om te evalueren of de doelstellingen gerealiseerd zijn en maakt het uitwisselen van leerervaringen tussen organisaties lastig.

Een tweede thema, dat door de CBM is geagendeerd, betreft de geringe vertegenwoordiging van flexwerkers (uitzendkrachten, payroll-medewerkers, zzp’ers) in de medezeggenschap. De WOR spreekt niet voor niets over ‘in de onderneming werkzame personen’, waaronder niet alleen werknemers, maar ook ingeleende medewerkers worden verstaan, met medezeggenschaps-rechten als ze langer dan 24 maanden in de onderneming aan het werk zijn. Ondanks de enorme groei van de flexibele schil de afgelopen jaren zijn er nauwelijks experimenten op dit vlak. Uitzondering zijn enkele uitzendbureaus, met zetels voor flexwerkers in de OR.

Tot slot kan vernieuwing ook gaan over effectiever gebruik van de medezeggenschapsrechten. Er wordt in de discussie over het functioneren van de medezeggenschap wel eens gesuggereerd dat uitbreiding van bevoegdheden van de OR zou kunnen helpen bij verbetering. Uit onderzoek blijkt dat er eerder sprake is van onderbenutting van de bestaande bevoegdheden. Op één punt gaat het wél over bevoegdheden. Dit betreft de noodzaak tot versterking van de positie van de OR bij vijandige overnames. Bij diverse grote ondernemingen heeft de OR hiertoe het enquêterecht verkregen. Ook een vorm van vernieuwing. Hier gaat het doorgaans over de rol van de OR in strategische besluitvorming.

Het project loopt tot in 2019 en omvat onder meer:

  • Publicaties op basis van casestudy-onderzoek van 12 experimenten.
  • Een interactieve praktijktool voor succesvolle implementatie en valkuilen bij vernieuwing van medezeggenschap.
  • Een slotconferentie waarin praktijk en onderzoek elkaar treffen.
  • Een database waarin lopende experimenten zijn geïnventariseerd en geanalyseerd.

Oproep aan ondernemingsraden en bedrijven

Wij zijn hiervoor op zoek naar voorbeelden in de praktijk van vernieuwing van medezeggenschap. Als u als OR-lid, HR manager of anderszins betrokken bent bij een veranderingstraject in de medezeggenschap in uw bedrijf of instelling, dan verzoeken wij u om de vragenlijst in te vullen en te verzenden. Gedurende het project wordt u op de hoogte gehouden van de onderzoekresultaten, inclusief een uitnodiging voor de slotconferentie en ontvangst van het ebook. Op basis van de ontvangen vragenlijsten maken wij een selectie van twaalf organisaties voor case-study-onderzoek. 

Actueel nieuws | Nieuwsarchief

Nieuwsbrief

Niets missen? Volg ons!

Aanmelden nieuwsbrief ondernemingsraden

Wilt u meer weten?

Neem contact op met ons secretariaat

030-2331272
info@basisenbeleid.nl