Hoe naïeve gemeentes zich laten bedotten

11/04/2016 - door Loek Vis

Bij de ontwikkeling van interessante woningbouwlocaties bieden gemeentes soms grote sommen geld aan bedrijven om te verhuizen. Bij de daarmee gepaard gaande sluiting van het bedrijf wordt de OR de worst voorgehouden van investeringen in een fonkelnieuwe vestiging elders. Diverse voorbeelden laten zien dat harde garanties nodig zijn.

Sluiting slachterij Hilckmann, Nijmegen

Eind februari 2016 heeft de gemeente Nijmegen beslag laten leggen op de bezittingen van slachthuis en vleeshandel Hilckmann. Medio 2015 had de gemeente met het bedrijf een overeenkomst gesloten om het bedrijf uit te kopen. Met de koopsom was € 25 mln. gemoeid. De gemeente wilde luxe woningbouw op de locatie aan de Waal dicht bij het centrum van Nijmegen. De voorwaarde was dat de werkgelegenheid behouden zou blijven. Hilckmann zou met het geld van de gemeente en een lening van de bank een nieuwe ‘state-of-the-art’ fabriek in Haps (gemeente Cuijk) bouwen. De OR had geen andere keuze dan akkoord te gaan: het management gaf informatie dat de financiering van de bouw rond was en het alternatief was sluiting. Die sluiting kwam er toch, nadat 21 van de € 25 mln. aan het bedrijf was overgemaakt. Door de sluiting komen 250 mensen op straat te staan. De financiering is in tegenstelling tot de gewekte verwachtingen niet rond gekomen. De werknemers voelen zich belazerd. Hetzelfde geldt voor de gemeente.

Sluiting productie Honig, Nijmegen

Het is niet de eerste keer dat de gemeente Nijmegen te goed van vertrouwen is. Ook aan de beslissing van Honig, fabrikant van droge soepen en sauzen (onderdeel van het Amerikaanse Heinz) in 2009 om op dezelfde locatie de productie te beëindigen, zat een luchtje. Kort voor de verkoop van de grond aan de gemeente was de directie met plannen voor verhuizing en nieuwbouw voor de productie in de regio gekomen. Immers, indien het betrokken bedrijf de intentie heeft om de werkzaamheden binnen dezelfde regio te continueren, drijft dat de prijs op voor de gemeente. Het onderliggende businessplan was echter uiterst dubieus. Na een akkoord over de verkoop van de grond met de gemeente was er ‘plots’ sprake van verslechterde marktomstandigheden, een toegenomen prijs voor nieuwbouw en stijgende productiekosten door afnemende volumes. De fabriek van Honig, die tachtig jaar op de locatie actief was geweest, ging dicht en 240 werknemers, vooral productiemedewerkers, verloren hun baan.

Sluiting Sphinx, Maastricht

De sluiting van Sphinx in Maastricht verliep volgens hetzelfde patroon. De gemeente Maastricht wilde de productieactiviteiten vanuit het centrum verplaatsen en ‘kocht Sphinx uit’ in 2006, voor de hoofdprijs van € 45 mln. Sphinx (onderdeel van het Finse Sanitec, op zijn beurt eigendom van de Zweedse durfinvesteerder EQT) gaf aan een deel van de productie (sanitair) te willen voortzetten in Maastricht, op een nabijgelegen industrieterrein. Er werd geïnvesteerd in een ultramoderne gerobotiseerde fabriek in een bestaand pand van het bedrijf. Drie jaar later volgde sluiting, omdat de directie intussen gebleken was dat de ‘modernste fabriek ter wereld’ plots te kleinschalig was om te kunnen concurreren!? Daarmee kwam een eind aan 175 jaar geschiedenis van Sphinx. Ruim 100 werknemers verloren hun baan. De robots werden verplaatst naar andere productielocaties van het concern. Een extern onderzoek in opdracht van de OR wees uit dat de directie bij de onderbouwing van de investeringsbeslissing broddelwerk had geleverd.

Harde garanties bij ‘uitkoop’

De les is dat gemeentes, als ze ondernemingen willen ‘uitkopen’ voor de ontwikkeling van woningbouwprojecten, dat alleen doen als er door onafhankelijke partijen getoetste businessplannen zijn en er daadwerkelijk onomkeerbare stappen voor behoud van werkgelegenheid zijn gezet. Ook voor vakbonden en ondernemingsraden geldt dat ze niet kunnen volstaan met toezeggingen, maar dat harde garanties worden afgegeven door de eigenaren van de ondernemingen die gaan verhuizen.

 

Actueel nieuws | Nieuwsarchief

Nieuwsbrief

Niets missen? Volg ons!

Aanmelden nieuwsbrief ondernemingsraden

Wilt u meer weten?

Neem contact op met ons secretariaat

030-2331272
info@basisenbeleid.nl