Ongewenste overnames

14/06/2017 - door Paul Melsen

Beursfondsen als KPN, PostNL en zeer recentelijk Unilever en AkzoNobel (PPG heeft uiteindelijk de overname niet doorgezet) werden belaagd door buitenlandse (ongewenste) overnamepartijen. Deze overnames zijn lang niet altijd in het belang van de onderneming en haar werknemers. Welke rol speelt medezeggenschap hierbij?

Wie heeft welke rol?

De bestuurder van de onderneming dient een belangenafweging te maken voor alle stakeholders in het bedrijf en niet alleen naar de belangen van de aandeelhouders te kijken. Het is ook het bestuur van de onderneming dat in eerste instantie over de strategie gaat, niet de aandeelhouders.

Wat nu als er een (vijandige) overname dreigt?

Als bescherming tegen ongewenste kopers zijn verschillende juridische beschermingsconstructies mogelijk, waarvan de meest voorkomende zijn:

  • (Optie) recht op de uitgifte van preferente aandelen aan een bevriende stichting.
  • Uitgifte van prioriteitsaandelen aan een bevriende stichting (zeggenschap over belangrijke beslissingen).
  • Certificering van aandelen, waardoor de belegger beperkt wordt in zijn stemrecht.

Beschermingsconstructies bieden het bestuur tijd en onderhandelingsmacht om naar alternatieven te zoeken die, voor zowel de aandeelhouders en andere stakeholders (onderneming, werknemers), een beter (wenselijker) resultaat geven. De onderneming moet wel altijd in dialoog blijven met de aandeelhouders.

Als de wens is om zelfstandig te blijven dan zullen toch vaak, om te voldoen aan de wensen van de aandeelhouders, ingrijpende maatregelen zoals verkoop van onderdelen van het bedrijf, kostenbesparingen, dividenduitkeringen in combinatie met verhoging van de schuldenlast, et cetera worden genomen. Voorbeelden hiervan zijn Unilever (afstoten voedingstak), AkzoNobel (verkoop chemiedivisie) en PostNL (reorganisatie en dividenduitkering). Hier heeft de ondernemingsraad zijn adviesrecht, waar de OR kritisch meekijkt naar nut en noodzaak en het opvangen van de gevolgen voor medewerkers.

In geval van een overnamebod waarin het er heftig aan toe gaat, zijn beschermingsconstructies niet hét redmiddel. Bij een hoog bod zal de druk vanuit de aandeelhouders op het bestuur zeer groot worden, en is er een gerede kans dat de onderneming uiteindelijk toch wordt verkocht. In het geval van een “vrijwillige” verkoop heeft de OR adviesrecht.

Bij een vijandig overnamebod heeft de OR geen adviesrecht. Wel kan de OR er bij het bestuur op aandringen om afspraken met de overnemende partij te maken over de werkgelegenheid en activiteiten die van cruciaal belang worden geacht. Daarbij is het van wezenlijk belang dat het overgenomen Nederlands bedrijf, hetzij middels een structuurregime dan wel vastlegging in de statuten, een eigen raad van commissarissen kan instellen die kan toezien op het naleven van de afspraken.

Evident is dat een ongewenst bod (ook als dat niet doorgaat) grote consequenties voor een onderneming zal hebben. Voor de OR is het uiteindelijk de (lastige) vraag waarmee de belangen van de werknemers het beste worden gewaarborgd:

Schaart men zich in een vroeg stadium achter de plannen van het huidige management om zelfstandig door te gaan met mogelijk verstrekkende consequenties (sanering, afstoten van onderdelen), of is dan het alternatief van de kopende partij misschien beter? Daarbij is het wel van belang dat de consequenties en risico’s van dat alternatief op voorhand goed kunnen worden ingeschat (indien mogelijk middels een gesprek met de potentiële koper) en er tijdens de adviesprocedure goede afspraken kunnen worden gemaakt over het behoud van werkgelegenheid en activiteiten in Nederland.

Naarmate het bod hoger is zal de druk om verregaand te reorganiseren en te saneren groter worden; de overnameprijs zal linksom of rechtsom moeten worden terugverdiend.

Voorbeelden van ondersteuning van de OR bij overnames vindt u op onze website.

Actueel nieuws | Nieuwsarchief

Nieuwsbrief

Niets missen? Volg ons!

Aanmelden nieuwsbrief ondernemingsraden

Wilt u meer weten?

Neem contact op met ons secretariaat

030-2331272
info@basisenbeleid.nl