Verstoorde arbeidsverhoudingen

16/11/2016 - door Simone van Houten

Angstcultuur in de organisatie, wat nu?
In de media horen we steeds vaker verhalen van organisaties waar een angstcultuur heerst: ‘Werknemers klagen over angstcultuur bij IKEA’ (Nu.nl) of: ‘Angstcultuur binnen OM Limburg’ (www.1limburg) bijvoorbeeld. Wanneer is er sprake van angstcultuur? Medewerkers durven hun mening niet meer te geven, voelen zich onder druk gezet of zien geen ruimte om fouten te maken. Leidinggevenden luisteren onvoldoende naar hun medewerkers en achten hun medewerkers onvoldoende geschikt om hun taken uit te voeren. Dan is er ook echt iets aan de hand. Verstoorde arbeidsverhoudingen wordt dat ook wel genoemd.

In essentie gaat het dan om de relaties binnen de organisatie die ergens ontspoord zijn en die leiden tot stress op de werkvloer, ontevreden medewerkers, toename van het ziekteverzuim en andere klachten.

Het is goed om je als medewerker (of OR lid, of vakbondsbestuurder) te realiseren dat het niet normaal is wat er gebeurt, maar dat er ook wat aan gedaan kan worden. Dat je samen als medewerkers, als OR of de vakbond, de Raad van Toezicht of zelfs via de media kunt aangeven: nu is het genoeg. Vaak met wat externe druk besluit de werkgever dan dat het probleem aangepakt moet worden. Maar wat dan? Waar te beginnen? Hoe pak je dit samen met de medewerkers op?


Hoe te beginnen?

Een belangrijk onderdeel van de oplossing is erkenning van de problemen en hoe die zijn ontstaan. En vooral ook, hoe die weer zijn op te lossen. De aanpak van Basis & Beleid draagt bij aan het brede draagvlak dat nodig is om verder te komen met de hele organisatie. Het oplossen van verstoorde arbeidsverhoudingen begint met een gedegen analyse van de ontstane situatie om zo de neiging om problemen op personen te plakken (als leidinggevende X maar weg is, of directeur Y nou maar veranderde, dan…) te onderdrukken. Dit zijn namelijk vaak symptomen van een dieperliggend probleem. In de organisatie zijn in de loop van de tijd om allerlei redenen patronen ontstaan die niet (meer) effectief zijn. Personen kunnen belangrijk zijn, maar de problemen liggen dieper en zijn vaak structureel van aard.
 

Voorbeelden van onderzoeken

Twee voorbeelden van onderzoeken die wij hebben gedaan zijn die bij Zorggroep Charim (onderzoek Charim) en het Scheepvaartmuseum (onderzoek Scheepvaartmuseum). Belangrijk in de onderzoeken is geweest dat alle belanghebbenden zijn betrokken en gehoord. Hoe zorgen we daar voor?


Een zorgvuldig proces

De opdrachtformulering is een belangrijke start van het onderzoek en die gaat vaak verrassend snel. Basis & Beleid betrekt alle partijen hierbij, vaak via een begeleidingscommissie. We zorgen er vervolgens voor dat alle betrokkenen in het onderzoek gehoord worden. Dat is nodig om aanbevelingen voor oplossingsrichtingen te kunnen geven waar draagvlak voor is en de organisatie mee aan de slag kan. We beloven geen snelle oplossingen, maar geven concrete en praktische stappen weer.

 

Hoe ziet een onderzoek er in grote lijnen uit?

In het vooronderzoek en de oriëntatiefase worden documenten bestudeerd en gesprekken met sleutelpersonen gevoerd. Er wordt ook een toetsingskader opgesteld: wat verstaan we onder begrippen als angstcultuur, intimidatie. Hoe uit zich dat? Dit toetsingskader is een handvat om een oordeel te kunnen geven over de signalen en problemen. Een communicatieplan, voor het gedurende het onderzoek op de hoogte houden van de medewerkers, is cruciaal voor het hele proces. Transparantie over de te nemen stappen draagt bij aan het vertrouwen in het onderzoek. In het onderzoek worden (op basis van vertrouwelijkheid) vaak groepsgesprekken gevoerd. In een zorgvuldig selectieproces selecteert Basis & Beleid de deelnemers aan deze gesprekken. Op basis van de gesprekken ontstaat een breed en betrouwbaar beeld.  

De resultaten van het onderzoek komen in een helder leesbaar rapport te staan, met natuurlijk de aanbevelingen voor de te zetten vervolgstappen en actiepunten.

 

Resultaat

Het rapport van Basis & Beleid geeft de organisatie weer een richting om te werken aan de oplossing van het probleem. Doordat we alle partijen betrekken is het onderzoek met aanbevelingen een goede start voor een gezamenlijke aanpak.

Bent u geïnteresseerd in de aanpak van Basis & Beleid, dan kunt u contact met ons opnemen via info@basisenbeleid.nl of 030-2331272.

Actueel nieuws | Nieuwsarchief

Nieuwsbrief

Niets missen? Volg ons!

Aanmelden nieuwsbrief ondernemingsraden

Wilt u meer weten?

Neem contact op met ons secretariaat

030-2331272
info@basisenbeleid.nl