Zes stellingen over arbeidsverhoudingen

15/01/2015 - Op 6 november 2014 organiseerden de Nederlandse Vereniging voor Arbeidsverhoudingen (NVA) en de Stichting Onderzoek Medezeggenschap (SOMz) in het SER-gebouw in Den Haag een werkconferentie over arbeidsverhoudingen op organisatieniveau. Er werden vijf lezingen gehouden, een casus gepresenteerd en een forumdiscussie onder leiding van dagvoorzitter Marc van de Meer gehouden. Hier een samenvatting aan de hand van zes citaten.

1. ‘Ondernemingsraden en vakbonden maken weinig gebruik van hun rechten’

Advocaat Marnix Holder haalde de conclusie uit zijn proefschrift aan, dat de OR vooral zijn invloed laat gelden bij arbeidsvoorwaarden, maar dat er veel meer mogelijkheden zijn dan er thans benut worden om het strategisch ondernemingsbeleid te beïnvloeden. Daarnaast stelde hij vast dat vakorganisaties weinig gebruik maken van hun belangrijkste rechtsmiddel, het enquêterecht.

2. ‘De houding van het management bepaalt de effectiviteit van de OR’

Saraï Sapulete (Universiteit van Tilburg) gaf een presentatie over haar proefschrift over de effectiviteit van ondernemingsraden. In de discussie ging het vooral over de bevinding dat een van de belangrijkste factoren voor de effectiviteit van de OR de houding van het management tegenover de medezeggenschap is. Deze conclusie is niet nieuw, maar geeft wel te denken. Holtzer pleitte in dit verband voor het vastleggen van de positie van de OR in convenanten.

3. ‘De OR moet sparringpartner van de directie zijn in plaats van toetsingsorgaan’

In het verhaal van Marcel Kruger (adviesbureau Decido) staat de rol van de OR in de langdurige zorg centraal, vooral bij de huidige grote veranderingen die daar plaatsvinden. Hij pleitte voor de ontwikkeling van de OR van een toetsend orgaan (‘OR 1.0’), via een ‘OR 2.0’ (‘OR samen met bestuur’) naar een ‘OR 3.0’, die optreedt als regisseur van de directe participatie.

4. ‘Aparte OR-vergaderingen niet meer nodig’

Bij J.P. van de Bent, instelling voor zwakzinnigenzorg met 2.800 medewerkers in het Noorden van het land, wordt de ‘OR 3.0’ geïllustreerd. Anja Veersma, lid van de OR én van het managementteam, vertelde dat bij hen de cliënt centraal staat, er grote handelingsruimte voor de verzorger is en de lokale teams veel bevoegdheden hebben. De OR komt 10 maal per jaar met de bestuurder samen en houdt geen eigen vergaderingen meer.

5. ‘Veel blijft hetzelfde’

Professor Jan Kees Looise, emeritus hoogleraar HRM aan de Universiteit van Twente, hield de zaal voor dat de vraagstukken waar organisaties mee worstelen weliswaar sterk veranderen, maar dat de basisaspecten van het menselijk handelen in organisaties redelijk stabiel blijven. De roep om vernieuwing is vaak wishfull thinking en aan modes onderhevig. Dat geldt volgens Looise ook voor de roep om vernieuwing van de medezeggenschap. Zijn conclusie is dat het wettelijk kader voor de medezeggenschap in grote lijnen in orde is en stapsgewijze verbetering van het functioneren nodig is.

6. ‘Flex veroorzaakt fragmentatie van arbeidsverhoudingen

Evert Smit (Basis & Beleid) stelde dat de erosie van het poldermodel en de flexibilisering van de arbeid leidt tot het uiteenvallen van de onderneming als sociale eenheid. Aan de hand van het vierkwadrantenmodel licht hij toe dat het bureaucratisch kernsegment, de ‘dagmarkt’ (uitzendkrachten en zzp’ers), het projectwerk en de uitbestedingsmarkt elk hun eigen arbeidsrelaties kennen. Daarbij horen uiteenlopende HR-managementstrategieën, vakbondsstrategieën en medezeggenschapspraktijken. Klik hier voor de presentatie van Evert Smit.

Actueel nieuws | Nieuwsarchief

Nieuwsbrief

Niets missen? Volg ons!

Aanmelden nieuwsbrief ondernemingsraden

Wilt u meer weten?

Neem contact op met ons secretariaat

030-2331272
info@basisenbeleid.nl