Tijdsdruk

Onredelijke tijdsdruk op de OR bij adviesaanvragen

Adviesaanvragen aan ondernemingsraden over reorganisaties bevatten vaak het dringend verzoek om binnen korte tijd te adviseren. Niet zelden worden daarbij termijnen van een paar weken aangegeven, ook bij ingrijpende reorganisaties met collectief ontslag. Waarom is bovengenoemde tijdsdruk onredelijk en wat kan de OR er tegen doen?

De wetsgeschiedenis leert dat de OR “binnen een redelijke termijn” moet adviseren. Bestuurders die een specifiek aantal weken noemen en daarbij verwijzen naar de WOR zijn dan ook verkeerd geïnformeerd, want in de wet is geen vaste termijn bepaald. Maar daar bovenop is het ook onredelijk. Bij het indienen van de adviesaanvraag heeft het management vaak al maanden gewerkt aan de uitwerking van de reorganisatie, al dan niet met ondersteuning van externe adviseurs. Men heeft financiële analyses gemaakt, scenario’s verkend en keuzes bepaald. Het management wil vervolgens de ‘horde’ van de ondernemingsraad nemen door het reorganisatieplan als een voldongen feit te presenteren. Maar het is toch redelijk dat ook de OR de onderbouwing van de maatregelen onderzoekt en de verschillende scenario’s verkent, om tot een afgewogen oordeel te komen?

De WOR bepaalt dat de adviesaanvraag op een zodanig tijdstip wordt ingediend, dat het advies “van wezenlijke invloed kan zijn op het te nemen besluit”. Met een in beton gegoten plan en grote tijdsdruk kan daar natuurlijk geen sprake van zijn. De bestuurder wijst doorgaans op de noodzaak van snelheid vanuit het belang van de onderneming (“snelle kostenreductie is nodig”), maar dat ontslaat de OR niet van de plicht om zorgvuldig te werk te gaan. Een tweede argument dat dikwijls gebruikt wordt is dat het onverantwoord is om de werknemers lang in onzekerheid te laten. Nu is het voor werknemers uiteraard prettig om te weten waar ze aan toe zijn, maar de OR moet wel zijn werk goed kunnen doen. Er zijn voorbeelden van managers die bij vragen van medewerkers over ‘duidelijkheid’, de OR de zwarte piet toespelen. Een extreem voorbeeld hiervan deed zich voor bij de voorgenomen sluiting van de KPN Business Centers in 2008. Medewerkers kwamen toen min of meer in opstand tegen de OR, terwijl deze druk doende was de voorgenomen sluiting te verhinderen, wat uiteindelijk ook gelukt is!

OR-advies:

  • Zend per ommegaande een ‘ontvangstbevestiging’ van de adviesaanvraag aan de bestuurder. Meldt daarin dat de OR voortvarend te werk zal gaan, maar dat zorgvuldigheid boven snelheid gaat en de OR zich daarom niet vast kan leggen op een datum. Dat is verstandig om te doen, want als de door de directie gestelde termijn verstreken is zonder dat OR aantekende, verliest die recht van spreken. In overleg met de bestuurder kunnen daarna afspraken over een redelijke termijn worden gemaakt.
  • Werk aan een structurele oplossing die meer ruimte creëert in het adviestraject. Dit kan door afspraken te maken met de bestuurder over vroegtijdige informatieverschaffing bij ophanden zijnde reorganisaties. Verken als OR of een strategie van vroegtijdige betrokkenheid gewenst is, en zo ja, hoe die er moet zou moeten zien.

WOR-links:

  • Artikel 25, lid 1 en 2 (adviesrecht van de OR; tijdstip van adviesaanvraag)
  • Artikel 24, lid 1 (algemene gang van zaken; afspraken over betrokkenheid OR)