
Hoe haal je als OR het maximale uit stakeholdersgesprekken
Als je als ondernemingsraad zicht hebt gekregen op de stakeholders dan is het zaak om er mee aan de slag te gaan. Hoe benut je de kansen en mogelijkheden om het meeste te bereiken? Op welke wijze vergroot je draagvlak van en binnen de ondernemingsraad en hoe zorg je dat OR-leden zich optimaal blijven ontwikkelen?
Om deze vragen te beantwoorden en goed voorbereid als gelijkwaardige gesprekspartner op te treden bij gesprekken met je bestuurder zijn er aantal stappen te nemen. Allereerst is het belangrijk om de juiste benaderwijze te bepalen en daarna te bepalen op welke wijze je als ondernemingsraad je belangen verdedigt, zonder de relaties met andere stakeholders te beschadigen en rekening te houden met de wederzijdse belangen.
Benaderingswijze stakeholders
Hoe ga je met iedere stakeholdergroep om? Het typeren van de stakeholders, ook wel belanghebbenden genoemd, is slechts de eerste stap. Het gaat erom dat je afhankelijk van het type stakeholder een bepaalde relatie met die stakeholder aangaat. Elke stakeholder vraagt om een andere benadering en beïnvloeding. Echter op basis van de 4 typen die de stakeholdermatrix onderscheidt liggen de volgende relatie en wijze van beïnvloeden voor de hand:
- Beïnvloeder (tevreden houden); De beïnvloeder heeft veel invloed, maar een klein direct belang. Dit maakt hem of haar onvoorspelbaar. Zolang de beïnvloeder neutraal of positief is, blijft alles soepel verlopen. Maar als hij zich tegen je organisatie keert, kan dat grote gevolgen hebben. Hoe zorg je voor een goede relatie? Informeer de beïnvloeder tijdig en ondersteun zijn of haar ambities waar mogelijk. Dit kan bijvoorbeeld een financier zijn, wiens belang niet verder reikt dan het verstrekte vermogen. Houd hem betrokken en tevreden, zodat hij jouw doelen niet onbedoeld dwarsboomt.
- Sleutelfiguur (samenwerken); Deze stakeholder heeft veel invloed én een groot belang. Wil je succes? Dan is samenwerking de enige optie. Begrijp wat de sleutelfiguur drijft en stem jullie belangen op elkaar af. Negeer hem of haar niet—dat werkt alleen tegen je. Zoek actief de samenwerking op en zorg dat jullie samen vooruitkomen!
- Toeschouwer (weinig aandacht); Deze stakeholder heeft weinig invloed en belang, dus veel aandacht is niet nodig. Maar let op: situaties kunnen veranderen. Een toeschouwer kan ineens een geïnteresseerde of beïnvloeder worden. Blijf alert en speel hierop in als dat gebeurt!
- Geïnteresseerde (informeren); Deze stakeholder heeft veel belang bij wat jij doet, maar geen invloed. De beste aanpak? Open en duidelijke communicatie. Houd hen goed op de hoogte, ook als hun belangen niet altijd overeenkomen met die van jou. Zo voorkom je onnodige weerstand en vergroot je begrip en vertrouwen.
Wanneer je de verschillende belangen van de stakeholders goed kent, helpt dat een betere relatie met hen op te bouwen. Het helpt je ook hen effectiever te managen. Je kunt jouw boodschap daarmee eenvoudiger laten aansluiten op het perspectief van de stakeholder.

Focus op wederzijdse belangen
Als ondernemingsraad is voorbereiding cruciaal voor succesvolle onderhandelingen. Effectieve communicatie en focus op wederzijdse belangen helpen duurzame resultaten te behalen. Richt je tijdens gesprekken op achterliggende behoeften in plaats van standpunten. Begrip voor elkaars werkelijke belangen leidt tot win-winoplossingen. Een klassiek voorbeeld is dat van twee zusjes die ruzie maken over een sinaasappel; de een heeft het sap nodig, de ander de schil. Door hun behoeften te bespreken, ontdekken ze een oplossing die voor beiden werkt. Vier tips voor succesvolle onderhandelingen
- Luister actief: Wat heeft de ander echt nodig? Achterhaal de belangen achter elke positie.
- Welke belangen spelen er? Bespreek eerst de belangen, dan pas de oplossingen.
- Denk ik oplossingen: zoek naar gezamenlijke belangen en benoem deze.
- Bouw vertrouwen op met focus op je doel en het gespreksonderwerp: Een goede relatie vergroot de kans op succesvolle samenwerking.
Onderhandelen draait om samenwerken, niet om concurreren. Door gezamenlijke belangen te identificeren en creatieve oplossingen te zoeken, bereik je meer.
Als ondernemingsraad biedt deze aanpak vaak kansen, maar niet altijd. Hoe bepaal je de juiste strategie? Deel inzichten binnen de OR en bepaal samen de beste vervolgstappen.
In plaats van te concurreren, werken de partijen samen om gezamenlijke belangen te identificeren en creatieve oplossingen te vinden. De kern van onderhandelen ligt in het begrijpen van elkaars belangen en het gezamenlijk zoeken naar oplossingen die aan die belangen voldoen.
In veel gevallen zijn er mogelijkheden om op deze wijze samen te werken als ondernemingsraad, echter zijn er natuurlijk altijd situaties waarin deze werkwijze minder passend is. Het is zaak om de uitkomsten van de gesprekken binnen de ondernemingsraad te delen en op basis hiervan de vervolgstappen en werkwijze bij onderhandelingen te bepalen.