De OR na een fusie
Als OR-adviseurs komen we overal fusies en overnames tegen, of het nu gaat om onderwijs, jeugdzorg, gemeentes, de farmaceutische sector of de autobranche. Dat betekent dat ondernemingsraden steeds vaker adviseren over deze fusie- en overnameplannen, waar ook vaak meerdere ondernemingsraden bij betrokken zijn. Medezeggenschap kan al ingewikkeld zijn als het over je eigen organisatie gaat. Wat als je adviesproces gaat over het samengaan met één of meer andere organisaties?
Wat kan de OR doen in het fusieproces zelf?
Een fusie of overname is niet zondermeer succesvol en kan nogal veel impact hebben op een organisatie. Hoe bereid je je advies als OR voor?
- In het artikel 24-overleg over de algemene gang van zaken en vooruitblik kunnen de plannen voor een fusie of overname direct of indirect naar voren komen.
- Wees alert op signalen die op een fusie of overname kunnen wijzen, zoals het inhuren van externe adviseurs voor strategische heroriëntatie, veranderingen in bedrijfsstrategie, het zoeken naar nieuwe financieringsmogelijkheden en/of afzetmarkten.
- Stel als OR vragen over de (mogelijke verandering in) bedrijfsstrategie en vraag door bij onduidelijkheid.
- Stel een (koper)profiel op waarin je aangeeft wat je als OR belangrijk vindt aan een samenwerkende/ overnemende partij.
- Doe een krachtenveldanalyse. Breng in kaart welke partijen een rol spelen en/of een belang hebben in het besluitvormingsproces. Zie onze tips om als OR meer uit stakeholdergesprekken te halen.
- Bepaal welke partijen je gaat interviewen om je beeld en uiteindelijk oordeel te vormen.
- Breng de nut en noodzaak in kaart en de mogelijke gevolgen voor de bedrijfsactiviteiten, werkzaamheden, werknemers en medezeggenschap.
- Bestudeer de financiële cijfers – ook die van de andere partij – de financiering en de impact van de financiering en het plan op de eigen organisatie en werknemers.
> Raadpleeg je financieel deskundige bij Basis & Beleid die jouw OR met financiële kennis ter zijde kan staan. - Stem af met de OR van (de) andere betrokken partij(en) en overweeg samen te werken bijv. op gezamenlijke criteria. Dat zou zelfs kunnen in een tijdelijke OR, als de medezeggenschap een rol speelt bij een uitgebreid onderzoek over de wenselijkheid van een fusie tussen meerdere partijen.
- Stel als OR je eigen voorwaarden bij de fusie. Dat kan op inhoud en op proces zijn, ook in een vroeg stadium als bij een intentieverklaring
> Je Basis & Beleid adviseur kan je hierbij helpen. - Ga daarover het gesprek aan en probeer afspraken te maken met de nieuwe aandeelhouder en/of de nieuwe (kandidaat) bestuursleden.
- Geef ook advies over de adviesopdracht aan een extern deskundige die je bestuur inhuurt.
- Trek samen met je bestuurder op als je een gezamenlijk belang hebt richting de andere partijen.
- Wat als het besluit over de fusie buiten Nederland wordt genomen, bijvoorbeeld in Amerika of Duitsland? Alle besluiten die impact hebben op de Nederlandse organisatie en werknemers vallen onder de WOR en het informatierecht. Informatierecht houdt niet op bij de grens, dat geldt ook voor internationale financiële informatie.
Samenwerking met de vakbond?
Als OR en vakbond heb je ieder een eigen rol te vervullen en ben je gebaat bij onderlinge afstemming. De SER-fusiegedragsregels bepalen dat de fusiepartijen vakbonden moeten informeren over de voorgenomen fusie. Veel cao’s bevatten bovendien specifieke afspraken over fusies.
Als OR kan je ook aandringen op de oprichting van een fusieoverleg-orgaan met de vakbond. Een fusie betekent niet altijd een reorganisatie, maar dat kan wel. Dan kan de OR het beste samen optrekken met de bonden om het sluiten van een sociaal plan gelijk op te laten trekken met het geven van het OR-advies. Zie onze tips voor de OR rond samenwerking met vakbonden bij een reorganisatie.
OR-advies en begeleiding door Basis & Beleid
Als Basis & Beleid begeleiden we jouw OR op fusieprocessen van A tot Z, op alle thema’s, van de organisatiestructuur, het functieboek, de functiewaardering, synergieplannen, huisvestingsvraagstukken, integratie van personele regelingen, tot sociaal plan (in samenwerking met de vakbonden als deze een rol spelen). Ook begeleiden we jouw nieuw vormgegeven OR na de fusie.
Met de inzet van een Basis & Beleid-organisatieadviseur haal je eigenlijk een heel team in huis met verschillende expertise. Collega’s die een nieuw vormgegeven OR na een fusie begeleiden.