• De ambitie is om defensie te laten groeien van ongeveer 80.000 nu naar 100.000 medewerkers in 2030, een groei van 20%. Die groei moet vooral komen uit de aanwas van reservisten. Daarvan zijn er nu 8.300 en het moeten er 20.000 worden, meer dan een verdubbeling van het aantal vrijwillige oproepsoldaten. Voor een techbedrijf dat net een aantal miljarden investeringsgeld heeft opgehaald is dat misschien te doen. Voor een gevestigde organisatie met stevig verankerde structuren een hels karwei om al die mensen op te vangen, trainen, in beeld te houden, etc.

• Ook reservisten moet je scholen en ook reservisten moeten oefenen. Maar waar kan dat? De meeste kazernes en andere terreinen die defensie ooit had zijn in de loop der jaren verkocht. Er waren geen dienstplichtigen om te trainen en bovendien moest de krijgsmacht krimpen onder druk van alle bezuinigingen. De vraag is ook wie die reservisten gaat trainen, nu het aantal opleiders dat vroeger dienstplichtigen drilde veel kleiner is.

• Als Defensie reservisten oproept bij calamiteiten, hoe werkt dit dan in de organisaties waar ze hun reguliere baan hebben? Laten ze alles op hun betaalde werk uit hun handen vallen en zijn ze verplicht te komen? En hoe vangen hun collega’s en werkgevers de gevolgen daarvan op?

• Als iemand ziek wordt, gewond raakt of zelfs overlijdt tijdens het reservistenwerk, voor wiens risico is dat? Zoals het nu geregeld is: voor de reguliere werkgever. De verzorging doet defensie, maar de zorgplicht (re-integratie en alles wat daarbij hoort) is voor de reguliere werkgever. Is dat niet gek? Want we kijken naar het werk van een reservist anders dan naar bijvoorbeeld een extreme sport. Een reservist doet feitelijk werk bij een andere werkgever. Sterker: een reservist is ambtenaar tijdens het uitvoeren van zijn reservistenberoep. Moet die het risico voor wat er tijdens dat werk gebeurt dan niet op zich nemen?

• Arbeidsvoorwaardelijk zijn reservisten achtergesteld. Een beroepsmilitair heeft verlof als ambtenaar bij defensie. Een reservist heeft verlof van zijn gewone werkgever, maar is voor speciaal reservistenverlof afhankelijk van de vraag of er individueel of in de cao iets geregeld kan worden. In zo’n 50 cao’s is volgens defensie ‘iets’ geregeld voor reservisten. Afspraken, als ze er als zijn, lopen echter uiteen. Van algemene dekking is geen enkele sprake.

• Op dit moment werkt ongeveer een derde van de reservisten in zogenoemde vitale sectoren, zoals de zorg, energievoorziening, ICT/ telecom. Wie doet hun werk als zij worden opgeroepen? Kun je die reservisten zo oproepen zonder allerlei ongewenste, maatschappelijke bijeffecten? De vraag stellen is hem beantwoorden.

• In veel cao’s zijn intussen afspraken gemaakt voor reservisten. Niks mis mee, maar of het voor de reservisten organisatorisch en arbeidsrechtelijk goed geregeld is, mag niet afhangen van de vraag of het in een bedrijf of sector lukt hier goede afspraken over te maken. Bovendien kunnen afspraken per cao verschillend zijn. Dat betekent dat het voor elke reservist in een groep anders geregeld kan zijn, meer of minder compleet, meer of minder ‘luxe’. Het zou slimmer zijn als het Kabinet zorgt voor één regeling voor alle reservisten.

Een regering die ons leger echt groter en slagvaardiger wil maken, moet zelf zorgen dat alles goed geregeld is.. Defensie – en ons Kabinet – moeten een paar tanden bij zetten als ze wil dat die goed terechtkomen, bij Defensie zelf en vervolgens ook weer bij reguliere werkgevers.

Tot die tijd zijn de reservisten er vast en zeker klaar voor, maar defensie helaas niet.