OR-netwerken als motor voor toekomstgerichte medezeggenschap
Op een drukke 1 mei manifestatie in het Martin Luther King park in Amsterdam spreken OR adviseurs Bart van Koningsbruggen en Ruth Vermeulen van Basis en Beleid met Ron van Baden, regioleider collectief bij FNV in Brabant en Limburg. Het gesprek gaat over de relatie tussen de OR en vakbonden. Ron brengt daarbij de cao op als een verrassende invalshoek voor afstemming. Daarnaast kan de vakbond OR-leden steviger in het zadel helpen door een lerend netwerk te organiseren.
Van reageren naar vooruitkijken
Hoe zorg je ervoor dat ondernemingsraden niet alleen reageren op problemen, maar ook actief meedenken over de toekomst van organisaties? Volgens Ron van Baden ligt het antwoord in samenwerking, kennisdeling en sterke regionale netwerken.
Zijn visie sluit goed aan bij de recente discussie over de actualisering van de Wet op de Ondernemingsraden (WOR). Ook de SER benadrukt daarin dat ondernemingsraden eerder en strategischer betrokken moeten worden bij ontwikkelingen zoals scholing, technologische verandering en duurzame inzetbaarheid.
OR-leden sterker maken via lerende netwerken
Ron zet zich actief in om OR-leden, kaderleden en vakbondsleden uit verschillende sectoren met elkaar te verbinden. Zijn doel is een lerend netwerk bouwen waarin mensen ervaringen uitwisselen, elkaar ondersteunen en samen sterker worden. “Veel OR-leden staan er binnen hun organisatie best alleen voor,” vertelt hij. “Juist daarom is het belangrijk dat mensen van elkaar kunnen leren.”
Om inzicht te krijgen in wat OR-leden nodig hebben, zette Ron eerst een enquête uit. Daaruit bleek dat veel ondernemingsraden behoefte hebben aan praktische vaardigheden. Denk aan beter adviseren, eerder betrokken worden bij besluitvorming, omgaan met reorganisaties en outsourcing of het bespreekbaar maken van werkdruk. Misschien wel het belangrijkste punt: hoe onderhoud je goed contact met je achterban?
Cao-afspraken beter benutten in de organisatie
Daarnaast leeft er veel behoefte aan kennis over arbeidsomstandigheden, scholing, duurzame inzetbaarheid en arbeidsvoorwaarden. Volgens Ron kunnen ondernemingsraden hierin veel meer betekenen dan nu vaak gebeurt. Een belangrijk aandachtspunt daarbij zijn cao-afspraken die binnen bedrijven concreet opgevolgd kunnen worden.
Ondernemingsraden kunnen algemene cao-afspraken verzilveren door in de eigen organisatie concrete afspraken te maken. Ron noemt “leven lang ontwikkelen” als voorbeeld. In cao’s staan regelmatig afspraken over scholing en ontwikkeling, maar de opvolging van deze cao-afspraken blijft binnen bedrijven vaak beperkt.
Welke vaardigheden zijn straks nodig? Hoe zorg je dat medewerkers zich kunnen blijven ontwikkelen? En hoe organiseer je scholing structureel binnen organisaties?
Volgens Ron zijn dat precies de onderwerpen waarbij ondernemingsraden een belangrijke rol kunnen spelen. Ook in het SER-advies wordt benadrukt dat OR’s beter toegerust moeten worden om strategische thema’s zoals digitalisering, AI en personeelsontwikkeling bespreekbaar te maken.
Minder reactief, meer strategisch
Tegelijkertijd ziet Ron dat zowel vakbonden als ondernemingsraden vaak te reactief werken. Pas bij reorganisaties of conflicten komt men in beweging. Terwijl OR’s juist op thema’s als leiderschap, scholing, werkdruk en organisatieontwikkeling eerder invloed uit kunnen oefenen.
Zijn ambitie gaat daarom verder dan het organiseren van losse bijeenkomsten. Hij werkt aan een duurzaam regionaal netwerk waarin ervaren OR-leden nieuwe leden begeleiden, kennis gedeeld blijft worden en medezeggenschap sterker verbonden raakt met vakbondswerk.
Praktische medezeggenschap begint bij samenwerking
De kern van zijn boodschap is helder: medezeggenschap moet praktischer, strategischer en meer gericht worden op leren en samenwerking.
Of, zoals Ron het zelf samenvat: “Er is veel laaghangend fruit.”
Met dank aan Ron van Baden voor zijn tijd, inzichten en bevlogen bijdrage aan dit gesprek over de verbinding tussen ondernemingsraden, vakbond en toekomstgerichte medezeggenschap.